تخریب دو اثر ملی در کمتر از ۱۵ روز؛

جدال وراث و میراث فرهنگی بر سر هویت یک ملت/تیشه غفلت به ریشه آثار ملی در اراک نشست

29 آذر 1396 کد خبر : 9886110558 | بازدید : 1011
خانه «حاج آقا محسن اراکی» بر اثر بی توجهی مسولین تبدیل به مخروبه و محل زندگی معتادها شده است.

به گزارش صبح محلات؛ به نقل از اراک امروز؛ شهرستان اراک از جمله شهرهایی است که در دوران قاجار بنای آن نهاده است؛ و از بین دست کم ۲۰۰۰ جاذبه گردشگری شناسایی شده در استان مرکزی، آثار منحصر به فردی از جمله موزه مفاخر، حمام چهارفصل، خانه تاریخی حاج‌باشی، بازار تاریخی و غیره را در دل خود جای داده است.

آثاری کهن که شاید از هزاران راز و رمزشان تنها بخشی را تا به امروز برای‌مان نمایان کره‌اند و این هویت‌های تاریخی و فرهنگی که دربردارنده تجربه‌ و جان مایه یک نسل است باید از نسلی به نسل دیگر انتقال داده شود، لذا بایستی این آثار به خوبی حفظ و حراست شوند.

غفلت از این سندهای تمدنی نتیجه‌ای جز نابودی هویت تاریخی و فرهنگ یک جامعه به همراه نخواهد داشت. غفلتی جبران‌ناپذیر که تنها اندوه و حسرت را بر جای می‌گذارد. آذرماه ۹۶ انتشار دو خبر درباره تخریب دو اثر ملی در کلانشهر اراک مردم این شهر را به شدت متأثر ساخت.

۱۳ آذر ماه در نخستین ساعات روز بود که خبر تخریب خانه تاریخی حاج‌باشی اراک توسط تعدادی از وراث این بنای تاریخی خبرساز شد.

 

 

خانه «احمد قلی‌خان حاجی‌باشی» با یک‌هزار و ۹۰۰ مترمربع وسعت، که قدمت آن به اواخر دوره قاجاریه و دوره اول پهلوی می‌رسد.

در ایجاد این سازه از سبک معماری ایرانی استفاده شده و این بنا در زمره ساختمان‌های موسوم به عمارت‌های اربابی است که به ثبت ملی هم رسیده است.

این بنا دارای حیاط مرکزی، سرسرا، ساختمان های ۲ طبقه، حوض‌خانه زیبا و محوطه سرسبز و حوض در بین حیاط است.

میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی اعلام کرد که این بنای تاریخی ۲ میلیارد ریال بر اثر تخریب خسارت دیده است.

هنوز چند روزی از این ماجرا نگذشته بود که مخروبه شدن منزل «حاج‌آقا محسن اراکی» یکی دیگر از آثار تاریخی اراک خبرساز شد. این بنای تاریخی متعلق به «محسن سلطان‌آبادی عراقی» و از بناهای دوره قاجار است.

این اثر به‌واسطه معماری منحصر به‌فرد و قدمت طولانی ‌در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۴۳۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. اما امروز این عمارت بر اثر بی توجهی مسئولان تبدیل به مخروبه و محل زندگی معتادان شده است.

به گزارش اراک امروز؛ به نقل از روابط عمومی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی، سیدمحمد حسینی درخصوص خانه «حاج محسن اراکی» گفت: پس از ثبت این بنای تاریخی در فهرست آثار ملی، تاکنون اقدامات بسیاری در رابطه با تملک این خانه تاریخی انجام شده است که عدم همکاری مطلوب برخی دستگاه‌ها و عدم رغبت برخی وراث همواره مانع بوده و پروسه‌ای ثقیل و طولانی را پیش روی اداره کل قرار داده است.

وی افزود: این عمارت به‌ دلیل شکایت یکی از وراث در حکم قطعی دادگاه خلع ید شده و حتی اداره کل با صرف هزینه دادرسی به این حکم معترض شد، اما حکم تغییر نکرد؛ بعد از مدتی تلاش‌ها به نتیجه رسید و با حکم دادستان اقدام به فک پلمب و استقرار نیروهای یگان حفاظت میراث فرهنگی در عمارت شد.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی تصریح کرد: با توجه به حکم خلع ید هیچ کس حق سکونت در عمارت را ندارد، اما یکی از وراث راضی به تخلیه نشد و با مراجعه به مقام قضایی به‌سبب وضعیت زندگی این فرد، دستوری مبنی بر تخلیه عمارت توسط وی صادر نشد. به علاوه هیچ‌کدام از وراث شکایتی در رابطه با استقرار این فرد نداشتند و وی همچنان در محل ساکن است.

حسینی بیان کرد: فرد مذکور بارها با قطع برق و گاز محل استقرار اداره کل باعث اخلال در انجام وظیفه یگان حفاظت شده و با رها کردن تعدادی سگ وحشی که توسط اداره کل میراث فرهنگی و شهرداری به مکان دیگری منتقل شدند، از حضور ماموران در عمارت جلوگیری می‌کرد.

وی ادامه داد: در جلسه‌ای با حضور استاندار سابق، نماینده اداره کل آموزش و پرورش (به عنوان مالک بخشی از ملک) و مدیرکل میراث فرهنگی استان، مقرر شد ملک پس از خریداری در اختیار میراث فرهنگی قرار گیرد؛ ولی با عدم همکاری برخی دستگاه‌ها در زمینه تملک سهم در اختیار، این امر مجدد محقق نشد.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی ادامه داد: با توجه به هزینه بالای تملک سهم وراث و محدودیت بودجه دولتی، بنیاد خیریه محسنی پیشنهاد خرید ملک را به اداره کل داد و جلساتی هم در رابطه با آن برگزار و از مالکان دعوت شد تا در جلسات حضور یابند. تعیین قیمت هم به گروه سه نفره کارشناسی سپرده شد.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی عنوان کرد: قیمت کارشناسی تعیین شده ملک به ورثه ابلاغ شده و هنوز در رابطه با رضایت یا عدم رضایت موردی را مطرح نکرده‌اند، همچنین قسمت محدودی از ملک که در اختیار میراث فرهنگی استان است را دو نفر از وراث به این اداره کل هبه کردند که در طول زمان هم یکی از آنها از هبه خود ابراز پشیمانی کرد و در حال پیگیری برای استرداد آن است.

حسینی اضافه کرد: امسال چهار میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال برای مرمت این اثر تصویب شده که از این رقم مبلغ سه میلیارد و ۲۵۰ میلیون ریال محقق شده و شرح عملیات مرمت اضطراری عمارت آماده و در مرحله انتخاب پیمانکار ذی‌صلاح هستیم، اما با توجه به عدم تعیین وضعیت ملکی این بنا لازم است یک همکاری و هم‌پوشانی همه جانبه از سوی دستگاه‌های دولتی و وراث انجام شود تا بتوان این ثروت ارزشمند را حفظ کرد زیرا در حال حاضر اداره کل در این مسیر به صورت منفرد اقدام به انجام وظیفه می کند در حالی‌که تملک و مرمت این بنا به دلیل تعدد مالکان یک موضوع جمعی است.

امیدواریم مسئولان استان مرکزی در خصوص حفظ و نگهداری از این آثار توجه بیشتری را داشته باشند و اجازه ندهند آثاری که با تلاش فراوان جزو آثار ملی کشور قرار گرفته اند به این راحتی در معرض تخریب و نابودی قرار بگیرند.

 

 




تگها: صبح محلات, تخریب میراث ملی, آثار ملی, میراث فرهنگی, خانه های باستانی, اراک

دیدگاه کاربران
نام:*
ایمیل:*
متن نظر:
کد را وارد کنید: *
salamup.ir
nashrkhabar.ir
مجوز سایت
سایت شهود
کانال تلگرامی
تبلیغات